Meet Charlotte: dé social media jurist van Nederland

Charlotte Meindersma  (31) – wordt ook wel dé social media jurist van Nederland genoemd, geeft juridisch advies aan jonge ondernemers in de creatieve sector, schrijft blogs en is elke dag actief op social media. Wij vroegen Charlotte naar haar bijzondere titel, rechten rondom content en de meest gemaakte fouten door ondernemers.

jurist

 

Je wordt ‘de social media jurist van Nederland’ genoemd. Wat heeft social media te maken met jouw job als jurist?

“Alles! Hoe meer we internet zijn gaan gebruiken, hoe meer ‘mijn’ rechtsgebieden om de hoek komen kijken. Reclamerecht is bijvoorbeeld voor veel meer mensen en bedrijven belangrijk geworden door het nieuwe beroep van influencers, bloggers, content creators of YouTubers. Er zijn ook veel mensen die werk van een ander gebruiken op hun social kanalen of blogs, zonder toestemming, waardoor we meer te maken krijgen met auteursrecht. Door alle samenwerkingen zijn er veel contracten en licenties nodig. Ga zo maar door. Deze titel komt trouwens vooral door de combinatie dat ik als jurist zeer aanwezig ben op social media, wat zeker niet voor alle juristen en advocaten geldt én het dus ook over de inhoud van het werk gaat.”

 

Je richt je vooral op ondernemers in de creatieve sector. Welke problemen m.b.t rechten zie jij het meeste voorbijkomen bij deze doelgroep?

“Werk dat onrechtmatig gebruikt wordt door anderen of door de ondernemers zelf. Veel foto’s die zonder toestemming gebruikt worden of illustraties die opeens op producten van winkelketens verschijnen. Bloggers die zelf onrechtmatig foto’s van anderen gebruiken en daarop aangesproken worden. Merkenrecht, dus het beschermen van naam en/of logo. Websites die te veel op elkaar lijken. En heeeeeel vaak afspraken die niet gemaakt of slecht gemaakt worden waardoor er later problemen ontstaan.”

 

Als ondernemer is het kostbaar en tijdrovend om je eigen content te maken. Vaak kiezen ondernemers daarom voor de makkelijke weg door beeld van bijv. Pinterest te gebruiken. Wat kunnen de gevolgen hiervan zijn?

“Als de maker van zo’n afbeelding erachter komt, kunnen ze schadevergoeding eisen. Dat is het bedrag dat ze anders hadden gevraagd als je wel vooraf toestemming zou hebben gevraagd. Dan komt daar nog een vergoeding bovenop als je de afbeelding hebt gewijzigd en vaak nog een vergoeding voor het ontbreken van naamsvermelding. Bedragen van tussen de €1000 en €1500,- voor één afbeelding komen daarom veel voor.

Of die bedragen terecht zijn hangt heel erg af van de situatie. Advies is in elk geval om nooit zomaar afbeeldingen van social media of Google te plukken. Zoek naar relatief veilige bronnen zoals Unsplash of Pexels en gebruik daar foto’s van. Nog steeds geen garanties, maar veel beter dan iets van social media halen. Je kunt natuurlijk ook gewoon om toestemming vragen. Als je uitlegt hoe je het wilt gebruiken en naamsvermelding (tag of mention werkt vaak nog beter) aanbiedt, werken veel mensen zelfs gratis mee! 

Lees je ook in over citeren en embedden als je bijvoorbeeld op een website of in een video werk van een ander wilt gebruiken. Je hebt dan geen toestemming nodig en je kunt het werk gratis gebruiken, als je maar aan alle criteria voldoet. Alleen naamsvermelding is nooit voldoende!”

 

Er heerst veel onduidelijkheid bij ondernemers over fotografie m.b.t de nieuwe AVG wet. Mag je bijvoorbeeld straatfoto’s of vakantiefoto’s delen als er andere personen op staan? Wat zijn hier de regels voor?

“Foto’s waar mensen herkenbaar op in beeld staan, zijn persoonsgegevens. Maak je die foto’s alleen voor jezelf en deel je ze bijvoorbeeld alleen in een kleine Whatsapp groep, dan is dat privégebruik en is de AVG daar niet op van toepassing.

Kun jij niet zonder veel pijn en moeite (en geld) achterhalen wie de personen op die foto zijn, zoals vaak het geval zal zijn bij foto’s die je bijvoorbeeld op het strand maakt, met allemaal mensen op de achtergrond, dan is die foto geen persoonsgegeven van die onbekende personen. Die foto’s mag je dan gewoon online delen.

Maar ook als je wel weet wie het zijn, mag er best veel! De vrijheid van meningsuiting is namelijk ook een grondrecht en daarvoor is in de AVG specifiek een uitzondering opgenomen. Dat hebben ze daar wat onhandig uitgelegd als journalistiek doel en artistieke uitingsvormen, maar zeg nou zelf, al jouw foto’s zijn toch super creatief? Iedereen mag van deze uitzondering gebruik maken.

Kijk wel uit met portretten die je in wilt zetten voor reclame, zoals advertenties en affiches. Dat mag meestal niet zonder toestemming.”

 

Zelf ben je met je bedrijf Charlotte’s Law ook heel actief op social media. Heb je hiervoor een speciale strategie ontwikkeld?

“Het zou wel goed zijn als ik echt een strategie zou hebben. Dan zou ik er nog veel meer uit kunnen halen! Ik gebruik vooral mijn boerenverstand. Gesprekken aangaan is heel belangrijk. Daarmee kan er een vertrouwensband ontstaan en kunnen volgers ook merken wat ik weet, wat ik kan en wat mijn stijl van communiceren is.

Ik probeer, zeker voor Instagram, wel een beetje op te blijven letten wat het ideale moment is om iets te plaatsen. Zo post ik vooral door de weeks, in de avond en in principe niet meer dan één keer per dag, omdat meer gewoon geen zin heeft. Stories zou ik meer mee moeten doen. Twitter gaat vooral tussendoor en draait pas echt om de gesprekken, dus daar reageer ik vooral veel en post ik minder vanuit mijzelf.

Bij Facebook probeer ik vooral goed bereikbaar te zijn voor vragen en gesprekken en zijn groepen voor mij belangrijk.” 

 

 “Stop nou toch eens met dat jatten van elkaars teksten en afbeeldingen. Wat u niet wil dat u geschiedt, doe dat ook een ander niet!”

 

Welke fout mogen ondernemers volgens jou écht niet meer maken?

“Weet je wat ik nou zo zonde vind: veel ondernemers doen heel veel zaken zonder goede afspraken te maken of laten zich klem zetten door grote organisaties. Als we nou allemaal eens wél goede afspraken zouden maken hebben we niet meer zoveel gezeur, raken we geen geld onnodig kwijt aan discussies, schikkingen en rechtszaken. En als we allemaal gewoon eens nee zeggen tegen zo’n grote jongen, dan kunnen zij gewoon nergens anders meer terecht en moeten zij ook weleens naar opdrachtnemers luisteren en onze voorwaarden accepteren. 

 

Een succesvol advieskantoor, een serie boeken… what’s next?

“Als ik dat nou toch eens zou weten… Charlotte’s Law bestaat nu 7 jaar. Ooit zei ik ZZP’er te blijven, want die vrijheid en flexibiliteit vond ik heerlijk. Dat was gewoon niet houdbaar. Nu zijn we met drie juristen en een fulltime office manager én gaan we binnenkort verhuizen naar een eigen pand (verdieping) met een huurcontract van 5 jaar (ieks!). Dat heb ik nooit gepland, dus hoe de komende 10 jaar gaan verlopen… We hebben nu wel bijna 1000 volgers op ons YouTube kanaal. Ik denk in elk geval dat we nog veel meer met online content gaan doen. Gratis én tegen betaling.”

 

Beeld: Prisca Visser 
Meer weten over Charlotte? Dat kan hier.